wyszukiwarka

Dane techniczne gatunków

Stal stopowa – stal, w której oprócz węgla występują inne dodatki stopowe o zawartości od kilku do nawet kilkudziesięciu procent, zmieniające w znaczny sposób charakterystyki stali.

Dodatki stopowe dodaje się by:
- podnieść hartowność stali,
- uzyskać większą wytrzymałość,
- zmienić pewne właściwości fizyczne i chemiczne.

Stale stopowe, zwykle bardzo drogie, używane są w zastosowaniach specjalnych, tam gdzie jest to uzasadnione ekonomicznie.

Do najczęściej stosowanych dodatków w stalach zalicza się:

Nikiel
Obniża temperaturę przemiany austenitycznej oraz prędkość hartowania. W praktyce ułatwia to proces hartowania i zwiększa głębokość hartowania. Nikiel rozpuszczony w ferrycie umacnia go, znacznie podnosząc wytrzymałość na uderzenie. Dodatek niklu w ilości 0,5% do 4% dodaje się do stali do ulepszania ciepłego, a w ilościach 8% do 10% do stali kwasoodpornej. W polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą N.

Chrom
Powoduje rozdrobnienie ziarna. Podwyższa hartowność stali. Zwiększa jej wytrzymałość. Stosowany w stalach narzędziowych i specjalnych. W tych ostatnich nawet w ilościach do 30%. W polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą 'H'.


Mangan
Obniża temperaturę przemiany austenitycznej, a przy zawartości powyżej 15% stabilizuje i umożliwia uzyskanie struktury austenitycznej w normalnych temperaturach. Już przy zawartościach 0,8% do 1,4% znacznie podwyższa wytrzymałość na rozciąganie, uderzenie i ścieranie. W polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą G.

Wolfram
Zwiększa drobnoziarnistość stali, powiększa wytrzymałość, odporność na ścieranie. Duży dodatek wolframu 8% do 20% zwiększa odporność stali na odpuszczanie. W polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą W.

Molibden
Zwiększa hartowność stali. Podnosi wytrzymałość i zmniejsza kruchość i podnosi odporność na pełzanie. W polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą M.

Wanad
Zwiększa drobnoziarnistość stali i znacznie powiększa jej twardość. W polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą V (F).

Kobalt
Zwiększa drobnoziarnistość stali i znacznie powiększa jej twardość. W polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą K.

Krzem
Normalnie traktowany jako niepożądana domieszka, zwiększa kruchość stali. Staje się pożądanym składnikiem w stalach sprężynowych. Ze względu na fakt, że zmniejsza energetyczne straty prądowe w stali, dodaje się go w ilościach do 4% do stali transformatorowej. W symbolach stali jego dodatek oznacza się literą S.

Tytan 
polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą T.

Niob
polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literami Nb.

Glin (aluminium)
polskich symbolach stali jego dodatek oznacza się literą A.

Miedź
Posiada podobne właściwości fizyczne jak czyste żelazo, lecz jest znacznie bardziej odporne na korozję. Miedź jest pożądanym dodatkiem i jej zawartość systematycznie wzrasta wraz z użyciem stali złomowej przy wytapianiu nowej stali. W polskich symbolach stali jej dodatek oznacza się literami Cu.

Aby uzyskać bardziej szczegółowy opis, proszę kliknąć wybraną grupę lub gatunek, w menu po lewej stronie.